Giày tây nam: chọn dáng, chất da và cách phối với vest

Đôi giày quyết định mức trang trọng của cả bộ trang phục, và người nhìn nhận ra điều đó trước cả khi nhìn lên ve áo. Nguyên tắc gốc rất đơn giản: giày càng ít đường may, ít lỗ đục và mũi càng trơn thì càng trang trọng. Bài viết này phân biệt các dáng giày tây nam theo mức độ trang trọng, cách nhận biết da thật và nguyên tắc phối màu với vest.

Bốn dáng giày và mức trang trọng của chúng

Oxford. Phần thân giày khâu kín, hai vạt buộc dây nằm dưới lớp da mũi. Nhìn từ bên hông thấy một khối liền. Đây là dáng trang trọng nhất, dùng cho vest sẫm màu, hội nghị, cưới hỏi. Oxford mũi trơn màu đen là đôi giày an toàn tuyệt đối trong mọi tình huống trang trọng.

Derby. Hai vạt buộc dây nằm chồng lên trên lớp da mũi, mở rộng ra được. Ít trang trọng hơn Oxford một bậc nhưng thoải mái hơn hẳn, và đặc biệt hợp với người có mu bàn chân cao — vì hai vạt nới rộng được. Đây là dáng thực dụng nhất cho đồng phục công sở mặc hàng ngày.

Monk strap. Không dây, dùng một hoặc hai quai khóa. Đứng giữa Oxford và Derby về mức trang trọng, có cá tính hơn, hợp với vest màu xám hoặc xanh navy.

Loafer. Xỏ chân, không dây. Thoải mái nhất và ít trang trọng nhất. Hợp với vest lẻ, quần tây, môi trường làm việc không quá nghi thức. Không nên đi với vest đen dự lễ.

Trong bốn dáng trên, càng ít chi tiết đục lỗ trang trí thì càng trang trọng. Một đôi Oxford mũi đục lỗ hoa văn dày đặc thực chất ít trang trọng hơn một đôi Derby mũi trơn.

Chất da: nhìn vào đâu

Không phải mọi thứ ghi "da thật" đều giống nhau. Da bò được xẻ thành nhiều lớp và chất lượng chênh nhau rất xa:

• Da nguyên lớp mặt: giữ nguyên bề mặt tự nhiên, thấy được vân lỗ chân lông không đều. Bền nhất, càng dùng càng lên màu đẹp. Đắt nhất.
• Da đã chà mặt: bề mặt được mài để xóa vết, rồi phủ lớp hoàn thiện. Đều màu hơn, giá vừa phải, nhưng không phát triển màu theo thời gian.
• Da tách lớp phủ nhựa: lớp dưới của tấm da, phủ một lớp màng. Nhận ra bằng cách bẻ cong — da thật gấp lại tạo nếp nhăn nhỏ, mềm mại; loại phủ nhựa gấp lại tạo nếp gãy cứng và hay bong sau một hai năm.

Một cách kiểm tra nhanh khi cầm giày trên tay: nhìn phần mép cắt ở đế và ở lưỡi gà. Da thật có thớ, có độ xốp; da nhân tạo có mép cắt phẳng lì và đồng nhất như nhựa.

Về đế: đế khâu chỉ nổi hoặc khâu vắt cho phép thay đế nhiều lần, tuổi thọ đôi giày tính bằng năm chứ không tính bằng mùa. Đế dán chỉ cần bong một chỗ là hỏng cả đôi.

Phối giày với vest

Có ba quy tắc đủ dùng cho gần như mọi trường hợp:

• Giày đen đi với vest đen, xám than và xanh navy sẫm. Đây là kết hợp không bao giờ sai trong môi trường trang trọng.
• Giày nâu đi với vest xanh navy, xám sáng, be và các tông đất. Vest xanh navy đi giày nâu là kết hợp đẹp nhất trong tủ đồ công sở, và nhiều người bỏ lỡ vì tưởng chỉ được đi giày đen.
• Thắt lưng cùng màu và cùng độ bóng với giày. Đây là chi tiết bị bỏ qua nhiều nhất và cũng dễ sửa nhất. Thắt lưng đen với giày nâu là lỗi nhìn thấy ngay từ xa.

Về độ dài ống quần: gấu quần nên chạm nhẹ mặt trên của giày, tạo một nếp gấp nhỏ. Đó là lý do khi đi may vest, quý khách nên mang theo chính đôi giày sẽ đi cùng bộ đồ — thợ lấy chuẩn độ dài trên đôi giày đó, không phải trên đôi dép đi đường.

Câu hỏi thường gặp

Nên có bao nhiêu đôi giày tây? Hai đôi là đủ cho phần lớn người đi làm: một đen mũi trơn dáng Oxford hoặc Derby, một nâu dáng Derby hoặc monk. Quan trọng hơn số lượng là việc luân phiên — không đi cùng một đôi hai ngày liên tiếp. Da cần khoảng một ngày để thoát hết hơi ẩm; đi liên tục thì lớp lót mục nhanh gấp đôi.

Giày mới đi bị đau gót thì làm sao? Da thật cần khoảng hai tuần để giãn theo bàn chân. Trong giai đoạn đó nên đi quãng ngắn, dùng cây giữ form khi tháo ra. Nếu sau hai tuần vẫn đau ở cùng một điểm thì đó là sai cỡ hoặc sai form, không phải chưa quen — và nới thêm cũng không cứu được.

Có cần dùng cây giữ form giày không? Có, và đây là món phụ kiện đáng tiền nhất cho giày da. Cây gỗ hút ẩm và giữ mũi giày không bị gãy nếp. Một đôi giày dùng cây giữ form đều đặn có thể bền gấp đôi.

Đánh xi bao lâu một lần? Dùng kem dưỡng da mỗi 10-15 lần đi, đánh xi bóng trước những dịp cần. Đánh xi quá dày và quá thường xuyên sẽ làm lớp xi tích tụ, khiến da không thở được và nứt ở nếp gấp mũi giày.

Mon Amie làm nghề may từ năm 1991, và phần lớn khách đến may vest đều hỏi về giày — vì đôi giày quyết định gấu quần dài bao nhiêu. Khi quý khách đến đo, chúng tôi luôn đề nghị mang theo đôi giày sẽ đi cùng bộ vest đó. Một chi tiết nhỏ, nhưng nó là khác biệt giữa bộ đồ vừa vặn và bộ đồ chỉ đúng số đo.