Quần tây thay đổi thế nào qua các thập kỷ và bài học còn lại

Dáng quần tây thay đổi theo chu kỳ khoảng mười đến mười lăm năm, xoay quanh ba biến số: độ cao cạp, độ rộng đùi và độ rộng ống. Nhìn lại các thời kỳ, quý khách sẽ thấy phần lớn thứ gọi là xu hướng chỉ là sự dịch chuyển của ba con số đó. Những gì thực sự quyết định chiếc quần đẹp hay không — đường dọc quần, độ ôm mông, chỗ gãy ống — thì gần như không đổi suốt bảy chục năm.

Từ cạp cao ống rộng đến ống côn ôm sát

Thập niên 1940 đến 1950 là thời của cạp cao ngang rốn, đùi rộng, ống buông thẳng và có lơ vê. Cạp cao khi đó không phải để làm điệu: quần được treo bằng dây đeo vai, cạp phải nằm ở phần eo thật thì mới giữ được dáng. Đây cũng là lý do quần thời kỳ này nhìn dài chân một cách tự nhiên — điểm nối giữa áo và quần nằm cao hơn, mắt người nhìn chia tỉ lệ có lợi cho phần chân.

Thập niên 1960 đến 1970 kéo cạp tụt xuống ngang hông và mở ống ra thành ống loe. Vải tổng hợp lên ngôi, quần bóng, ống rộng dần đến mức che gần hết giày. Đây là giai đoạn quần tây rời xa nhất khỏi tính chất lễ phục.

Thập niên 1980 đến 1990 đưa ly xếp trở lại, đùi rất rộng, ống thu nhỏ dần về gấu — dáng gọi là carrot. Vai áo vest thời này độn cao, nên quần phải rộng tương ứng để giữ cân bằng.

Từ khoảng 2005 đến 2015 là thời kỳ ống côn cực đoan: cạp thấp, không ly, đùi ôm, gấu hẹp. Dáng này tôn người gầy và cao nhưng làm khổ phần lớn vóc dáng châu Á — mông và đùi bị siết, ngồi lâu là nhăn ngang.

Từ khoảng 2020 trở đi, con lắc quay lại: cạp cao vừa phải, ly một hoặc hai, đùi thoáng, ống thẳng nhẹ. Đây là dáng mà chúng tôi cho là hợp lý nhất cho người Việt, và cũng là dáng gần nhất với chuẩn mực cổ điển.

Chi tiết nào là mốt, chi tiết nào là chuẩn mực

Đây là phần đáng giá nhất khi nhìn lại lịch sử. Có những thứ đổi liên tục và có những thứ chưa bao giờ đổi.

Thay đổi theo thời: độ rộng ống, độ cao cạp, có lơ vê hay không, số ly, độ dài quần so với giày.

Không thay đổi:

• Đường dọc quần phải rơi thẳng từ giữa đùi xuống giữa mũi giày. Đây là trục thị giác của cả chiếc quần. Quần rộng hay hẹp không quan trọng bằng việc đường này có thẳng hay không.
• Đũng quần không được kéo căng. Đũng căng tạo nếp nhăn hình chữ V hướng lên — lỗi hay gặp nhất và cũng khó sửa nhất, vì nó nằm ở rập chứ không nằm ở đường may.
• Cạp phải nằm yên khi người mặc ngồi xuống. Nếu cạp trượt hoặc há ra sau lưng, số đo eo và độ vòng cạp sai, không phải do dáng quần.
• Gấu quần gãy nhẹ một nếp trên mu giày. Không nếp thì trông cụt, hai nếp trở lên thì trông xộc xệch.

Chọn dáng quần theo vóc dáng, không theo năm

Người Việt phổ biến ở dạng chiều cao trung bình, đùi và mông đầy đặn hơn so với chiều dài chân. Với vóc dáng này:

• Cạp cao vừa — nằm trên xương chậu chừng 2 đến 3 cm — kéo dài chân về mặt thị giác mà không tạo cảm giác gò bó như cạp cực cao.
• Một ly hướng vào trong cho thêm khoảng 4 đến 6 cm chu vi đùi khi ngồi, mà khi đứng thẳng ly vẫn khép kín, nhìn phẳng như quần không ly.
• Ống côn nhẹ, chênh lệch giữa gối và gấu chừng 2 cm là đủ. Côn gắt làm bắp chân lộ rõ và khiến giày trông to.
• Gấu 19 đến 21 cm cho người cao dưới 1m75; trên mức đó có thể lên 21 đến 23 cm.

Một lưu ý về vải: dáng nào cũng phụ thuộc vào trọng lượng vải. Vải mỏng dưới 220 gr rơi mềm, hợp dáng ôm; vải 260 đến 300 gr đứng thớ, giữ nếp ly và giữ đường dọc quần tốt hơn nhiều — đây là khoảng trọng lượng chúng tôi dùng cho phần lớn đơn quần tây công sở.

Câu hỏi thường gặp

Quần tây có ly có lỗi thời không?

Không. Ly là giải pháp kỹ thuật để tạo thêm chỗ cho đùi khi ngồi mà không phải nới rộng toàn bộ ống quần. Nó chỉ trông lỗi thời khi bị may sai — ly bung há ra khi đứng là do chu vi mông thiếu, chứ không phải do bản thân chiếc ly.

Nên may quần theo dáng đang thịnh hành hay dáng cổ điển?

Với đồng phục doanh nghiệp, chúng tôi luôn khuyên chọn dáng trung tính: cạp vừa, ống côn nhẹ. Một bộ đồng phục sẽ mặc trong ba đến năm năm; chọn dáng cực đoan theo mốt hiện tại nghĩa là sau hai năm cả công ty trông cũ.

Quần cũ có sửa lại theo dáng mới được không?

Sửa hẹp ống và hạ gấu thì được. Nhưng không thể nâng cạp hay mở rộng đùi từ chiếc quần đã cắt — hai chi tiết này nằm ở rập. Nếu quần lệch dáng ở phần trên, may mới sẽ hợp lý hơn về cả chi phí lẫn kết quả.

Mon Amie làm việc này thế nào

Với mỗi đơn quần tây, chúng tôi dựng rập riêng cho từng vóc dáng thay vì lấy một dáng chung rồi cộng trừ số đo. Khách thử quần mẫu trong tư thế ngồi ít nhất năm phút trước khi duyệt — phần lớn lỗi đũng, lỗi cạp và lỗi ly chỉ hiện ra khi ngồi, không hiện ra khi đứng trước gương.

Đơn quần tây nhận từ 20 sản phẩm, thời gian may 4 đến 6 tuần kể từ ngày duyệt mẫu, tái đặt theo rập cũ 7 đến 10 ngày. Bảo hành chỉnh sửa ba năm, gồm cả việc lên xuống size khi vóc dáng người mặc thay đổi.