Chọn chất liệu vải và màu sắc đồng phục công sở

Chất liệu và màu sắc là hai quyết định quyết định phần lớn số phận một bộ đồng phục công sở. Chất liệu chọn theo môi trường làm việc thật của người mặc — ngồi máy lạnh, đứng quầy, hay ra ngoài — chứ không chọn theo cảm giác khi sờ mẫu vải trong showroom. Màu sắc chọn theo dải màu giữ được vẻ chỉn chu sau hàng trăm lần giặt, chứ không theo màu đang thịnh hành năm nay. Bài này trình bày cách ghép hai yếu tố đó lại với nhau.

Chất liệu bắt đầu từ môi trường làm việc

Trước khi mở cuốn mẫu vải, hãy trả lời một câu: người mặc bộ này làm gì trong tám tiếng?

• Ngồi bàn giấy trong phòng lạnh. Đây là nhóm dễ nhất. Vải pha polyester với cotton hoặc rayon giữ nếp tốt, ít nhăn khi ngồi lâu, giặt máy không biến dạng. Sơ mi ở mức định lượng khoảng một trăm hai mươi gam trên mét vuông là đủ.
• Đứng quầy lễ tân, tiếp khách liên tục. Người đứng nhiều cần vải có độ hồi form, nghĩa là kéo giãn rồi trở lại nguyên trạng. Quần tây và chân váy nên dùng vải pha thêm chút sợi đàn hồi, tránh hiện tượng phồng gối và bai mông sau nửa ngày.
• Di chuyển ngoài trời, đi thị trường. Ưu tiên vải thoáng, dệt thưa hơn, định lượng nhẹ. Cotton pha giúp thấm mồ hôi, nhưng phải chấp nhận đổi lấy độ nhăn.
• Môi trường bếp, xưởng, công trình. Đây là nhóm cần kaki dày dặn hoặc vải chuyên dụng, không dùng chung tiêu chuẩn với đồng phục văn phòng.

Một sai lầm phổ biến là chọn cùng một loại vải cho cả công ty. Bộ phận kinh doanh chạy ngoài đường và bộ phận kế toán ngồi phòng lạnh có nhu cầu khác hẳn nhau. Cách xử lý đúng là giữ nguyên màu sắc và kiểu dáng để nhìn vẫn là một hệ thống, nhưng đổi mã vải theo nhóm công việc.

Ba thông số cần đọc trên mọi mã vải

Thành phần sợi cho biết cảm giác mặc. Cotton mát và hút ẩm nhưng nhăn và co từ hai tới ba phần trăm nếu chưa xử lý chống co. Polyester bền, giữ nếp, gần như không co, nhưng bí nếu dùng nguyên chất. Rayon rũ đẹp và mát nhưng yếu khi ướt. Len giữ form tốt nhất, là lý do vest luôn dùng len hoặc len pha.

Định lượng tính bằng gam trên mét vuông. Sơ mi khoảng một trăm mười tới một trăm bốn mươi. Quần tây khoảng hai trăm ba mươi tới hai trăm tám mươi. Vest và ghi lê khoảng hai trăm bốn mươi tới ba trăm hai mươi, trong đó dải nhẹ nhất là vải mùa nóng.

Kiểu dệt quyết định bề mặt. Dệt vân điểm cho mặt phẳng mịn, mỏng mát nhưng nhăn nhanh. Dệt vân chéo có gân xiên, ít nhăn và rũ đẹp hơn. Dệt kim co giãn tự nhiên, dùng cho áo thun và polo.

Chọn màu: ba lớp thay vì một màu

Một bảng màu đồng phục làm đúng gồm ba lớp, không phải một màu duy nhất.

Lớp nền chiếm phần lớn diện tích: quần tây, chân váy, áo vest. Đây phải là màu trung tính bền: xanh navy, xám tro, xám chì, đen, be đậm. Ba lý do khiến chúng luôn thắng. Chúng ít lộ vết bẩn. Chúng phai chậm và phai đều, không loang. Và chúng không lỗi thời, nên năm sau đặt thêm người mới vẫn khớp với lô cũ.

Lớp áo là sơ mi hoặc áo thun: trắng, xanh nhạt, xám nhạt, hoặc kẻ sọc mảnh. Đây là phần tiếp xúc da nhiều nhất nên chọn theo độ thoáng trước, màu sau.

Lớp điểm nhấn chiếm diện tích nhỏ nhưng mang màu thương hiệu: cà vạt, khăn choàng, nơ, chỉ thùa khuy, viền cổ, lót áo. Đây là chỗ để đưa màu logo vào. Sai lầm hay gặp là lấy màu logo phủ toàn bộ chiếc áo. Màu thương hiệu trên bảng in nhìn rất tốt, nhưng khi kéo lên thành một mảng vải lớn phủ kín người thì thường quá chói và làm ố nước da người mặc.

Ghép màu với tông da và với ánh sáng nơi làm việc

Người Việt phần lớn có nước da vàng ấm. Vài màu cần cân nhắc trước khi duyệt mẫu:

• Vàng chanh, xanh nõn chuối, tím oải hương nhạt dễ làm da trông xỉn. Nếu bắt buộc dùng vì màu thương hiệu, hãy đẩy chúng xuống lớp điểm nhấn.
• Trắng tinh đẹp nhưng lộ nội y và ố cổ nhanh. Với đội ngũ đông, trắng ngà hoặc trắng ngả xám bền hình ảnh hơn.
• Xanh navy và xám tro hợp gần như mọi tông da, là lý do chúng thống trị đồng phục công sở suốt nhiều thập kỷ.

Còn một yếu tố ít ai kiểm: ánh sáng văn phòng. Đèn huỳnh quang trắng lạnh kéo màu ngả xanh, đèn vàng kéo màu ngả nâu. Chúng tôi luôn khuyên quý khách mang mẫu vải về đặt ngay tại nơi nhân viên ngồi làm việc và xem dưới đúng loại đèn ở đó, thay vì chỉ nhìn dưới đèn showroom.

Trọn lô nhuộm — điều bắt buộc với đơn đông người

Đây là chi tiết bên đặt hàng hay bỏ qua rồi phải trả giá. Vải nhuộm theo từng mẻ, hai mẻ cùng một mã màu vẫn lệch nhau chút ít do nhiệt độ, thời gian và độ pH của bể nhuộm. May một chiếc thì không ai nhận ra. Nhưng khi ba mươi người đứng thành hàng chụp ảnh, hai sắc độ khác nhau hiện ra rất rõ.

Vì vậy với đơn lớn, chúng tôi mua trọn lô nhuộm ngay từ đầu, tính đủ cho toàn bộ nhân sự cộng phần dự phòng cho người mới và cho việc sửa chữa về sau. Phần vải dự phòng được giữ tại xưởng, nên khi công ty tuyển thêm người thì bộ mới vẫn cùng màu tuyệt đối với phần còn lại.

Bốn phép thử làm ngay trên mảnh vải mẫu

• Thử nhăn: nắm chặt vải trong lòng bàn tay mười giây rồi thả. Nếp hằn sâu nghĩa là áo sẽ nhăn sau nửa buổi ngồi.
• Thử hồi form: kéo vải theo đường chéo rồi buông. Vải tốt trở lại nguyên trạng, vải kém giữ vết giãn.
• Thử phai màu: xát một mảnh vải trắng ẩm lên mặt vải màu. Nếu vải trắng ăn màu thì lô hàng sẽ phai sang món khác khi giặt chung.
• Thử ngược sáng: soi mảnh vải về phía nguồn sáng. Nhiều khoảng trống nghĩa là vải thoáng nhưng dễ lộ khi may màu sáng.

Với đồng phục mặc hằng ngày, nên yêu cầu nhà cung cấp vải cho mức độ bền màu từ bốn trở lên trên thang năm bậc, xét cả với giặt, mồ hôi, ma sát và ánh sáng.

Câu hỏi thường gặp

Nên chọn màu theo logo công ty hay theo màu trung tính? Cả hai, nhưng ở hai lớp khác nhau. Lấy trung tính làm nền và đưa màu logo vào lớp điểm nhấn. Cách này giữ được nhận diện thương hiệu mà không biến cả đội ngũ thành một mảng màu nguyên khối, đồng thời giúp bộ đồng phục dùng được nhiều năm khi thương hiệu tinh chỉnh lại màu sắc.

Vải nhiều cotton có luôn tốt hơn vải pha không? Không. Cotton mát và thấm hút tốt hơn, nhưng nhăn nhiều, co sau giặt và bạc màu nhanh hơn. Với đồng phục giặt máy mỗi ngày và hầu như không ai ủi, vải pha giữ vẻ chỉn chu lâu hơn hẳn. Điều cần cân nhắc là tỉ lệ pha phù hợp với công việc, không phải tỉ lệ cotton cao nhất.

Bao lâu nên thay bộ đồng phục mới? Với đồng phục văn phòng mặc luân phiên hai tới ba bộ, chu kỳ hợp lý là hai tới ba năm. Dấu hiệu cần thay không phải là rách mà là bạc màu không đều giữa các bộ trong đội — lúc đó mắt người nhìn ra ngay và hình ảnh chung mất chuẩn.

Tại Mon Amie, quý khách xem và sờ vải thật trước khi chốt, không chọn qua ảnh. Sau khi thống nhất mã vải và bảng màu, xưởng may một bộ mẫu để nhân viên mặc thử trong điều kiện làm việc thật, rồi mới đặt trọn lô nhuộm và cắt cho toàn đội. Số đo từng người được lưu lại cho các lần đặt sau, và trang phục được chỉnh sửa trong ba năm kể từ ngày giao.