May đồng phục áo thun: cách chọn vải và chọn xưởng
Áo thun đồng phục hỏng ở ba chỗ: bo cổ dão, vải co rút, hình in bong. Bài viết chỉ cách đọc thông số vải, chọn kiểu in và sáu câu nên hỏi xưởng.

Áo thun đồng phục gần như luôn hỏng ở đúng ba chỗ: bo cổ dão sau vài tháng, thân áo co ngắn sau mấy lần giặt, và hình in bong tróc. Cả ba đều là hệ quả của quyết định lúc chọn vải và chọn cách in, chứ không phải do người mặc. Dưới đây là những gì cần biết trước khi đặt.
Chất vải quyết định phần lớn kết quả
Ba thông số phải hỏi: thành phần sợi, kiểu dệt, định lượng g/m².
- Cotton 100% — thấm hút tốt nhất, mặc mát, nhưng co rút 3-5% sau giặt nếu chưa xử lý co trước, và nhăn nhiều. Hợp áo thun sự kiện, dã ngoại, đội nhóm.
- CVC (65% cotton / 35% polyester) — cân bằng nhất cho đồng phục mặc thường xuyên. Vẫn thấm hút khá, ít nhăn, bền màu hơn cotton thuần.
- TC (35% cotton / 65% polyester) — giá thấp, giữ form và giữ màu tốt, nhưng nóng hơn rõ rệt. Phù hợp đồng phục mặc trong phòng máy lạnh.
- Polyester 100% — dùng cho áo thể thao có xử lý thoát ẩm, không nên dùng cho đồng phục văn phòng.
Về kiểu dệt: thun trơn (single jersey) mềm, rủ, hợp áo cổ tròn. Thun cá sấu (piqué) dệt mắt lưới, dày và đứng form hơn, là lựa chọn đúng cho áo cổ trụ có bâu.
Về định lượng: 180-220 g/m² là dải chuẩn cho áo thun đồng phục. Dưới 150 g/m² áo mỏng, lộ nội y và nhanh dão. Trên 240 g/m² áo dày, mặc nóng trong khí hậu phía Nam.
Vải phải được xử lý co trước khi cắt
Đây là chi tiết ít ai hỏi tới nhưng gây phiền toái nhất. Vải thun mộc, đặc biệt là cotton, phải được xả và hấp co trước khi trải cắt. Bỏ qua bước này, áo trông vừa vặn lúc nhận nhưng sau ba lần giặt sẽ ngắn lên 2-3 cm ở thân và chật lại ở ngực — cả lô, không sửa được.
Khi lấy áo mẫu về duyệt, cách kiểm nhanh: giặt máy và phơi đúng như nhân viên sẽ làm hằng ngày, rồi đo lại chiều dài thân. Chênh dưới 1 cm là đạt.
Bo cổ và đường may — hai chỗ hỏng trước tiên
Bo cổ. Bo cổ phải là loại dệt riêng có sợi spandex (rib knit), không phải cắt ra từ chính thân áo. Bo dệt riêng đàn hồi và trở lại hình dạng cũ sau khi chui đầu; bo cắt từ thân áo sẽ dão thành hình chữ U sau vài tháng. Đây là điểm phân biệt rõ nhất giữa áo thun làm nghiêm túc và áo thun làm nhanh.
Đường may. Đường sườn và đường vai nên vắt sổ bốn chỉ. Lai áo và lai tay nên may hai kim (máy kansai) — vừa đẹp vừa chịu được lực kéo giãn. Áo may một kim ở lai sẽ bung chỉ khi kéo qua đầu vài chục lần.
Vai. Đường vai có dây viền chặn (taping) sẽ không bị bai theo trọng lượng áo. Chi tiết nhỏ, chi phí thấp, nhưng quyết định áo còn thẳng vai sau một năm hay không.
In hay thêu logo
- In lụa mực plastisol — bền, màu đậm, phù hợp số lượng lớn và hình ít màu. Nhược điểm: mảng in lớn tạo lớp màng dày, mặc nóng ở vùng ngực.
- In lụa mực gốc nước — mực chìm vào sợi vải, mặt in mềm và thoáng, gần như không cảm nhận được khi mặc. Đẹp nhất trên vải cotton sáng màu, nhưng lên màu kém trên vải tối.
- In chuyển nhiệt, in decal — hợp hình nhiều màu, số lượng ít. Dễ bong nếu ủi trực tiếp lên hình hoặc giặt nước nóng.
- Thêu — bền nhất và sang nhất, dùng cho logo nhỏ ở ngực trái hoặc tay áo. Không thêu mảng lớn trên áo thun vì mũi thêu làm cứng và kéo nhăn vải co giãn.
Nguyên tắc chung: logo nhỏ thì thêu, hình lớn nhiều chi tiết thì in lụa, hình nhiều màu số lượng dưới 50 thì chuyển nhiệt.
Sáu câu nên hỏi xưởng trước khi đặt
- Vải thành phần gì, định lượng bao nhiêu g/m², của nhà cung cấp nào?
- Vải đã xử lý co trước khi cắt chưa?
- Bo cổ dệt riêng hay cắt từ thân áo?
- In bằng phương pháp gì, có mẫu in đã qua giặt để xem không?
- Có may áo mẫu duyệt trước khi vào chuyền không?
- Nếu tuyển thêm người sau ba tháng, may bù có cùng lô vải không?
Xưởng trả lời trôi chảy sáu câu này là xưởng làm nghề. Xưởng chỉ trả lời bằng giá là xưởng nhận đơn rồi đưa đi nơi khác gia công.
Câu hỏi thường gặp
Số lượng tối thiểu để đặt áo thun đồng phục là bao nhiêu? Từ 30 áo. Dưới mức này, chi phí ra rập và canh máy in chia trên đầu áo sẽ đẩy giá lên bất hợp lý cho quý khách.
Đặt bao lâu thì có hàng? Thời gian may 4-6 tuần kể từ ngày duyệt mẫu, đã bao gồm khâu chốt vải và làm mẫu in. Đơn tái đặt cùng mẫu, cùng lô vải: 7-10 ngày.
Vì sao áo thun đồng phục hay bị lệch màu giữa các đợt đặt? Vì khác lô nhuộm. Cùng mã vải nhưng nhuộm ở hai mẻ khác nhau sẽ chênh sắc, dễ thấy nhất ở các màu xám và xanh navy. Với đơn lớn nên mua trọn lô và giữ 10-15% vải dự phòng để may bù.
Nên chọn cổ tròn hay cổ trụ? Cổ trụ có bâu (dùng vải cá sấu) trang trọng hơn, hợp nhân viên tiếp xúc khách hàng. Cổ tròn (vải trơn) thoải mái và trẻ trung hơn, hợp bộ phận sản xuất, kho vận, sự kiện nội bộ.
Mon Amie may đồng phục từ năm 1991, xưởng hơn 1.000 m² tại 80-82-84 Đường 3/2, Quận 10, với hơn 80 thợ may và hơn 500 doanh nghiệp phục vụ mỗi năm. Với đơn áo thun, chúng tôi may áo mẫu và giặt thử trước khi trình duyệt, vì độ co của vải chỉ lộ ra sau lần giặt đầu tiên chứ không phải trên bàn cắt.


