May đồng phục bảo hộ lao động: vải, form và chi tiết

Đồng phục bảo hộ lao động khác đồng phục công sở ở chỗ mỗi chi tiết trên bộ đồ đều phải trả lời một câu hỏi về an toàn hoặc về công năng. Túi đặt ở đâu để người thợ lấy được dụng cụ khi đang đứng trên thang. Tay áo bó tới mức nào để không cuốn vào máy. Vải dày bao nhiêu để chịu ma sát mà vẫn thoát nhiệt được ở khí hậu phía Nam. Bài này đi qua các quyết định đó theo trình tự thực tế khi lên mẫu.

Bắt đầu từ loại rủi ro, không từ kiểu dáng

Trước khi bàn tới màu và form, cần xác định người mặc đối mặt với rủi ro gì. Mỗi loại rủi ro dẫn tới một hướng vải và một hướng thiết kế khác nhau.

• Ma sát và va quệt — kho vận, xây dựng, cơ khí. Cần kaki dày dặn, đường may chịu lực, gia cố gối và khuỷu tay.
• Bộ phận chuyển động của máy móc — xưởng sản xuất. Nguyên tắc là không có gì thừa ra: tay áo phải có măng sét cài chặt hoặc bo thun, không dây rút thả lỏng, không vạt áo lửng lơ, túi ngực có nắp đậy.
• Nhiệt và tia lửa — hàn, lò. Nhóm này tuyệt đối không dùng vải nhiều polyester, vì sợi tổng hợp nóng chảy và dính vào da khi gặp tia lửa, gây tổn thương nặng hơn nhiều so với vải cháy sém. Đây là nguyên tắc quan trọng nhất trong cả bài và cũng là điều bị bỏ qua thường xuyên nhất khi công ty tự đặt đồng phục theo giá.
• Hóa chất và môi trường ẩm ướt — chế biến, xử lý nước. Cần vải có xử lý bề mặt chống thấm và kiểu dáng dễ tháo rửa.
• Làm việc ban đêm hoặc gần xe cộ — cần dải phản quang bố trí đúng vị trí.

Vải cho từng nhóm

Kaki là nền tảng của đồng phục bảo hộ. Dệt vân chéo cho độ bền ma sát cao, ít nhăn, giữ màu tốt qua nhiều lần giặt mạnh. Với khí hậu Việt Nam, dải định lượng khoảng hai trăm bốn mươi tới ba trăm gam trên mét vuông là điểm cân bằng: đủ dày để chịu lực, chưa tới mức không mặc nổi giữa trưa. Kaki pha thêm chút sợi đàn hồi dành cho công việc phải cúi, leo, quỳ nhiều.

Với nhóm nhiệt và tia lửa, ưu tiên vải nhiều cotton hoặc vải đã qua xử lý chống cháy. Vải cotton dày cháy thành than và tự tắt chứ không chảy dính, đó là lý do nó an toàn hơn dù nhìn bên ngoài không khác gì.

Với nhóm làm việc ngoài trời, cần cân nhắc thêm độ bền màu dưới ánh nắng. Vải phơi nắng liên tục sẽ bạc rất nhanh nếu độ bền màu với ánh sáng thấp, và bộ đồng phục bạc loang trông tệ hơn cả đồ cũ. Nên yêu cầu mức từ bốn trở lên trên thang năm bậc.

Áo thun và polo cho đội kỹ thuật nhẹ dùng vải dệt kim cotton pha. Sợi xoắn kỹ thì mặt vải ít xù sau nhiều lần giặt.

Các chi tiết may quyết định độ bền

Đồng phục bảo hộ hỏng ở những chỗ rất dễ đoán, và đó chính là những chỗ cần gia cố ngay từ khi may:

• Đáy quần. Chịu lực lớn nhất khi ngồi xổm và leo trèo. Cần may kép hoặc may cuốn, không dùng đường may đơn.
• Đầu gối và khuỷu tay. Với công việc phải quỳ, nên có lớp vải chồng thêm hoặc rập được cắt cong sẵn theo tư thế gập, để vải không bị kéo căng và bục.
• Miệng túi. Đây là chỗ rách sớm nhất trên mọi bộ bảo hộ, vì tay đưa vào rút ra hàng trăm lần mỗi ngày. Hai đầu miệng túi cần được may lại nhiều mũi hoặc đóng bọ.
• Đường may vai và nách. Chịu lực khi giơ tay và mang vác. Đường may cuốn bền hơn hẳn.
• Chỉ may. Chỉ polyester bền hơn chỉ cotton trước ma sát và trước giặt mạnh. Với đồng phục bảo hộ, đây là chi tiết đáng chi thêm.

Bố trí túi theo công việc thật

Đây là phần cần ngồi lại với chính người sẽ mặc, không phải với phòng hành chính. Một số nguyên tắc rút ra từ thực tế:

• Túi ngực có nắp cho vật nhỏ dễ rơi khi cúi. Không nắp thì bút và thẻ sẽ rơi xuống máy móc.
• Túi đùi bên hông hữu ích cho người phải leo thang, vì túi quần sau không lấy được khi đang đứng trên bậc.
• Túi thước dài bên ống quần chỉ cần cho một số nghề cụ thể. Nếu không đúng nghề thì nó chỉ vướng và làm rách sớm.
• Số lượng túi vừa đủ. Mỗi túi thừa là thêm một điểm rách và thêm một chỗ vướng vào máy.

Nhận diện thương hiệu trên đồ bảo hộ

Đồ bảo hộ vẫn là đồng phục, nghĩa là vẫn phải nhận ra công ty. Nhưng khác với sơ mi công sở, ở đây có ràng buộc: logo không được đặt vào vùng chịu ma sát hoặc chịu nhiệt, và không dùng chất liệu in nhựa dày ở khu vực có tia lửa.

Cách làm bền nhất là thêu logo trên ngực trái với lớp lót mặt trái, kết hợp phối màu ở vai và thân trên. Phối màu vừa tạo nhận diện vừa có công năng: phần thân dưới dùng màu sẫm giấu vết bẩn, phần vai và ngực dùng màu sáng hơn để dễ nhìn thấy người từ xa. Với môi trường có xe cộ hoặc thiếu sáng, dải phản quang nên chạy ngang ngực, ngang lưng và quanh ống tay, vì đó là các vị trí đèn pha xe quét trúng ở nhiều tư thế khác nhau.

Câu hỏi thường gặp

Đồng phục bảo hộ nên may theo size hay theo số đo? Theo size, với một bộ size dựng riêng cho công ty. Lý do là đồ bảo hộ cần khoảng rộng để mặc lồng bên trong hoặc cử động mạnh, nên độ vừa khít không phải mục tiêu như với vest. Điều quan trọng là chọn đúng dải size cho vóc dáng thực tế của đội ngũ, và chỉnh sửa cá nhân cho những người ngoài dải.

Bao lâu nên thay một lượt đồng phục bảo hộ? Tùy cường độ, nhưng dấu hiệu cần thay không phải là bạc màu mà là suy giảm chức năng: mép túi rách, đường may đáy quần lỏng, dải phản quang mờ đi không còn sáng dưới đèn. Với môi trường có rủi ro, một bộ đồ mất chức năng bảo vệ thì không còn là đồng phục nữa. Nên kiểm định kỳ và giữ sẵn phần dự phòng tại kho.

Có thể đặt số lượng nhỏ để thử trước không? Được và nên làm. Chúng tôi luôn may một bộ mẫu cho người thật mặc thử trong ca làm việc thật trước khi cắt cả lô. Với đồ bảo hộ, buổi mặc thử này quan trọng hơn bất kỳ dòng sản phẩm nào khác, vì chỉ khi leo thang, cúi người và với tay lên cao mới biết bộ đồ có vướng ở đâu không.

Tại Mon Amie, đồng phục bảo hộ được lên mẫu sau khi trao đổi trực tiếp với chính bộ phận sẽ mặc, không làm theo mẫu có sẵn. Sau bộ mẫu và buổi mặc thử, xưởng mới chỉnh rập và cắt cả lô, đồng thời giữ lại phần vải cùng lô nhuộm cho nhân sự tuyển sau. Trang phục được chỉnh sửa trong ba năm kể từ ngày giao.