Đồng phục sơ mi đẹp: cổ áo, vải và form dáng

Một chiếc sơ mi đồng phục đẹp không nằm ở màu hay ở logo thêu, mà ở ba thứ người ta ít nhìn: dáng cổ, định lượng vải và cách xử lý các mép may bên trong. Cổ áo là phần khung hình khuôn mặt nên sai dáng cổ thì cả bộ đồ trông lệch. Vải sai định lượng thì áo nhăn từ giữa buổi. Mép may xử lý ẩu thì áo bung sau ba tháng. Bài này đi qua từng phần.

Cổ áo: chọn dáng theo khuôn mặt và theo công việc

Cổ áo là chi tiết duy nhất của chiếc sơ mi luôn nằm trong khung hình khi người ta chụp ảnh chân dung hoặc gọi họp trực tuyến. Ba dáng thông dụng:

• Cổ đứng cánh hẹp. Hai cánh cổ gần nhau, tạo hình chữ V hẹp. Kéo dài khuôn mặt theo chiều dọc, hợp người mặt tròn hoặc mặt vuông. Đây cũng là dáng ăn cà vạt bản nhỏ tốt nhất.
• Cổ xòe rộng. Hai cánh mở ra hai bên. Làm khuôn mặt trông đầy đặn hơn, hợp người mặt dài hoặc gầy. Cần nút cà vạt to hơn để lấp khoảng trống giữa hai cánh, nếu không sẽ trông trống trải.
• Cổ có nút cài cánh. Hai cánh cổ được cài xuống thân áo bằng khuy nhỏ. Bớt trang trọng, thoải mái hơn, hợp môi trường không mặc cà vạt. Ưu điểm thực tế là cánh cổ không bao giờ vểnh lên khi người mặc đi lại nhiều.

Có một chi tiết kỹ thuật quyết định cổ áo trông ra sao sau nửa năm: lớp mex bên trong. Mex là lớp lót cứng giữa hai lớp vải cổ. Mex dán bằng nhiệt nếu làm ẩu sẽ bong từng mảng sau vài chục lần giặt, làm mặt cổ nổi bọt khí và gợn sóng — hỏng vĩnh viễn, không cách nào sửa. Cách kiểm khi nhận bộ mẫu là sờ dọc theo mặt cổ, phải phẳng đều từ đầu tới cuối. Với đồng phục giặt máy hằng ngày, chúng tôi ưu tiên mex chất lượng cao và ép nhiệt đủ thời gian, vì đây là chỗ hỏng đầu tiên trên mọi chiếc sơ mi rẻ tiền.

Vải sơ mi: đọc thành phần và định lượng

Sơ mi đồng phục hầu như luôn dùng vải pha, vì cotton nguyên chất nhăn nhiều, co từ hai tới ba phần trăm nếu chưa xử lý chống co, và bạc màu nhanh khi giặt máy mỗi ngày.

• Kate, tức cotton pha polyester ở tỉ lệ khoảng sáu mươi lăm trên ba mươi lăm, là lựa chọn phổ biến nhất cho đồng phục Việt Nam: bền màu, ít nhăn, giá hợp lý cho đơn số lượng.
• Poplin cotton mặt mịn, mặc mát hơn, nhưng phải ủi. Hợp khi công ty có yêu cầu cao về hình ảnh và nhân viên chịu ủi mỗi ngày.
• Oxford dệt dày dặn, thoáng, mặt vải có kết cấu nhìn thấy được. Hợp môi trường thoải mái, không cà vạt.
• Chambray dệt từ sợi màu đan xen sợi trắng, cho hiệu ứng bề mặt nhẹ như denim mỏng. Hợp ngành sáng tạo, quán cà phê, cửa hàng.

Định lượng phù hợp cho sơ mi nằm trong khoảng một trăm mười tới một trăm bốn mươi gam trên mét vuông. Dưới mức này thì áo mỏng, lộ nội y ở màu sáng và rách nhanh ở nách. Trên mức này thì nóng, không hợp khí hậu phía Nam.

Một lưu ý riêng cho sơ mi trắng: trắng tinh đẹp nhưng lộ nội y và ố cổ nhanh. Với đội ngũ đông, trắng ngà hoặc trắng hơi ngả xám giữ được vẻ sạch sẽ lâu hơn nhiều trong ảnh chụp chung.

Bên trong chiếc áo: nơi phân biệt hàng tốt và hàng ẩu

Đây là phần khách hàng gần như không bao giờ kiểm, và cũng là phần xưởng ẩu cắt bớt nhiều nhất:

• Xử lý mép vải. Các đường may thân áo phải được bọc kín mép hoặc vắt sổ chắc. Mép để trần sẽ xổ sợi dần sau mỗi lần giặt máy, và tới lúc thấy được thì áo đã hỏng.
• Đường may nách và sườn. Đây là hai đường chịu lực nhiều nhất. Đường may kép hoặc đường may cuốn cho độ bền cao hơn hẳn đường may đơn.
• Cầu vai. Sơ mi tốt có cầu vai hai lớp, giúp áo giữ dáng phần lưng trên và phân bổ lực khi giơ tay. Áo cắt bớt công đoạn thì chỉ có một lớp và sẽ nhăn nhúm ở lưng sau vài giờ.
• Khuy và thùa khuy. Khuy nhựa rẻ nứt sau vài lần ủi nóng. Lỗ thùa khuy cần được thùa dày và đủ chắc để không rách ra thành đường xẻ dài — lỗi hay gặp ở khuy thứ ba tính từ trên xuống, nơi chịu lực căng nhiều nhất khi ngồi.

Thêu logo trên sơ mi đồng phục

Logo thêu trên ngực áo trông chuyên nghiệp hơn in, và bền hơn nhiều với sơ mi giặt máy. Ba điều cần lưu ý:

• Mật độ mũi thêu phải đủ dày để hình không hở nền vải, nhưng không dày quá tới mức làm cứng và co rúm vùng vải xung quanh. Logo nhiều chi tiết nhỏ nên được đơn giản hóa trước khi lên máy thêu, vì dưới ba xăng ti mét thì các nét mảnh sẽ dính vào nhau.
• Lớp lót mặt trái giúp chỉ không cọ vào da và giữ hình không bị kéo méo khi giặt.
• Vị trí. Chuẩn thông dụng là ngực trái, cách đường may vai khoảng hai mươi tới hai mươi lăm xăng ti mét đo xuống. Nhưng với áo nữ, vị trí này cần điều chỉnh theo dáng áo để logo không bị đặt lệch trên đường cong.

Câu hỏi thường gặp

Sơ mi đồng phục nên may theo size hay theo số đo? Với đội ngũ dưới hai mươi người, may theo số đo cho kết quả vừa vặn tốt hơn hẳn. Với đội ngũ đông hơn, cách thực tế là dựng bộ size chuẩn riêng cho công ty rồi chỉnh sửa cá nhân cho những trường hợp ngoài dải size sau khi mọi người thử. Số lượng tối thiểu cho sơ mi tại Mon Amie là hai mươi sản phẩm.

Mỗi nhân viên nên có mấy chiếc? Ba chiếc là con số hợp lý cho lịch mặc năm ngày một tuần: một mặc, một giặt, một dự phòng. Dưới ba chiếc thì áo phải giặt sấy gấp liên tục và xuống màu rất nhanh. Đây cũng là lý do nhiều công ty đặt sơ mi số lượng lớn hơn hẳn so với vest.

Vì sao sơ mi mới may vẫn nhăn ở lưng khi ngồi? Thường do hai nguyên nhân. Một là vải quá nhiều cotton so với môi trường sử dụng — đổi sang tỉ lệ pha cao hơn là giải quyết được. Hai là thân sau bị hẹp so với độ mở của vai, khiến vải bị kéo căng khi người mặc chồm về phía trước. Trường hợp thứ hai chỉ phát hiện được nếu có bộ mẫu để mặc thử suốt một ngày làm việc thật.

Tại Mon Amie, mỗi lô sơ mi đồng phục đều bắt đầu bằng việc chọn vải thật tận tay tại showroom, rồi may một bộ mẫu để nhân viên mặc thử trong ngày làm việc bình thường trước khi cắt cả lô. Số đo từng người được lưu lại cho các lần đặt sau, phần vải cùng lô nhuộm được giữ tại xưởng cho nhân sự mới, và trang phục được chỉnh sửa trong ba năm kể từ ngày giao.