Tất trắng và quần tây: quy tắc chọn vớ khi mặc suit

Quy tắc gọn nhất về vớ khi mặc quần tây: màu vớ theo màu quần, không theo màu giày, và tuyệt đối không dùng vớ trắng với giày tây. Vớ phải đủ dài để khi ngồi bắt chéo chân vẫn không lộ da chân. Ba điều đó xử lý được khoảng chín mươi phần trăm lỗi phối vớ mà chúng tôi thấy ở khách hàng công sở.

Vớ là món phụ kiện ít tốn kém nhất trong toàn bộ trang phục nhưng lại là món phá hỏng tổng thể nhanh nhất. Một bộ vest may đo cẩn thận, sơ mi ủi phẳng, giày đánh bóng — tất cả bị vô hiệu chỉ vì một đoạn vải trắng lộ ra giữa gấu quần đen và mũi giày đen.

Vì sao vớ trắng phá hỏng bộ suit

Lý do thuần túy là thị giác. Bộ trang phục lịch sự được xây trên nguyên tắc chuyển màu liền mạch từ trên xuống dưới: áo vest, quần tây, vớ, giày tạo thành một khối màu liên tục. Vớ trắng cắt ngang khối đó bằng một vệt sáng đúng ở vị trí mắt người nhìn hay dừng lại nhất khi bạn bước đi.

Vớ trắng có gốc từ trang phục thể thao, nơi người ta cần vải cotton dày, thấm mồ hôi và dễ giặt tẩy. Nó vẫn giữ nguyên hàm nghĩa đó cho tới hôm nay. Mang vớ trắng với giày tây tức là ghép hai ngôn ngữ trang phục hoàn toàn khác nhau vào một bộ.

Vớ trắng chỉ có một chỗ đứng đúng: đi cùng giày thể thao.

Quy tắc chọn màu vớ

Nguyên tắc gốc là màu vớ trùng với màu quần, hoặc đậm hơn màu quần một sắc độ. Không lấy màu giày làm chuẩn — đây là nhầm lẫn rất phổ biến.

Áp dụng cụ thể:

• Quần xanh navy đi vớ xanh navy hoặc xanh đậm hơn
• Quần xám than đi vớ xám than hoặc đen
• Quần đen đi vớ đen, đây là trường hợp duy nhất đen là đáp án chắc chắn
• Quần be hoặc xám nhạt đi vớ xám trung tính, tránh nhảy thẳng sang đen vì sẽ tạo vệt tối gãy khúc
• Quần có họa tiết caro hoặc sọc thì chọn vớ theo màu nhạt hơn trong họa tiết đó, không chọn theo màu nền

Vớ có họa tiết là chuyện riêng và không sai. Chính trị gia và người làm sáng tạo hay dùng vớ họa tiết như một điểm nhấn cá nhân — Thủ tướng Canada Justin Trudeau là ví dụ được nhắc đến nhiều. Nhưng nguyên tắc vẫn giữ: nền của chiếc vớ họa tiết nên nằm cùng tông với quần, họa tiết chỉ là chi tiết phụ nổi lên trên nền đó.

Độ dài vớ và độ dài ống quần đi cùng nhau

Đây là phần ít người để ý nhưng lại là phần kỹ thuật thật sự.

Về vớ, với giày tây phải dùng vớ cao qua bắp chân, tiếng nghề gọi là vớ ống dài. Vớ ngắn dưới mắt cá sẽ tụt xuống trong ngày, và khi ngồi bắt chéo chân sẽ hở một khoảng da chân giữa gấu quần và cổ vớ. Đó là lỗi lộ liễu nhất trong phòng họp.

Về ống quần, độ dài được tính từ đũng xuống gấu, và điểm cần quyết định là gấu quần chạm vào mu giày sâu bao nhiêu. Người trong nghề gọi độ gãy này là break:

• Không gãy: gấu quần vừa chạm mu giày, không tạo nếp. Dáng gọn, hiện đại, hợp người cao gầy
• Gãy nửa: gấu tạo một nếp ngang nhẹ trên mu giày. Đây là mức an toàn nhất cho môi trường công sở Việt Nam
• Gãy đầy: gấu phủ sâu, tạo nếp rõ. Dáng cổ điển, hợp quần ống rộng và người có bụng, vì nó kéo dài đường chân

Ống quần quá ngắn để lộ nguyên đoạn vớ khi đứng yên là hỏng. Ống quần quá dài, gấu quét đất, cũng hỏng và còn nhanh sờn mép gấu. Khi may đo tại Mon Amie, thợ luôn yêu cầu khách mang đúng đôi giày sẽ dùng hằng ngày để lấy dấu gấu — vì chênh lệch độ cao gót giữa giày Oxford và giày lười đủ để làm sai một phân rưỡi.

Vòng ống quần cũng ảnh hưởng. Với dáng ôm hiện nay, vòng ống thường nằm trong khoảng 17 đến 19 phân. Ống hẹp hơn mức đó sẽ bó vào cổ vớ và làm gấu quần bị đội lên mỗi bước đi.

Chất liệu vớ và cách giữ vớ bền

Vớ dùng với suit nên là vớ len mỏng, vớ pha sợi merino hoặc cotton chải kỹ, có pha một tỉ lệ nhỏ sợi đàn hồi ở cổ vớ. Vớ toàn sợi tổng hợp giữ nhiệt và giữ mùi, đi cả ngày trong giày da kín sẽ rất khó chịu.

Điểm hỏng đầu tiên của một đôi vớ luôn là vòng bo ở cổ. Khi bo giãn, vớ tụt, và không sửa được. Vớ đã bạc màu, sờn gót hoặc mỏng tới mức nhìn xuyên thì nên bỏ. Trong tủ đồ công sở, năm đến bảy đôi vớ tối màu cùng loại là mức hợp lý — mua cùng lúc, cùng mã, để khi mất một chiếc vẫn còn chiếc ghép.

Câu hỏi thường gặp

Có được mang vớ cùng màu giày thay vì cùng màu quần không?

Được nhưng đây là lựa chọn thứ hai, chỉ dùng khi màu quần rất nhạt. Khi vớ trùng màu giày, khối màu tối ở phần chân sẽ nặng và làm chân trông ngắn hơn.

Mặc quần tây với giày lười không vớ có được không?

Chỉ chấp nhận trong bối cảnh nghỉ ngơi hoặc trang phục mùa hè kiểu tự do, không dùng cho môi trường công sở nghiêm chỉnh, không dùng khi gặp khách. Nếu buộc phải theo phong cách đó, hãy dùng vớ lửng loại giấu hoàn toàn trong giày.

Quần tây đồng phục có nên may sẵn gấu hay để gấu chờ?

Với đơn đồng phục doanh nghiệp, chúng tôi thường may sẵn theo số đo từng người nhưng chừa lại lượng vải gấu dự phòng bên trong. Cách này cho phép chỉnh lại độ dài về sau mà không phải cắt mới, và nằm trong phạm vi bảo hành chỉnh sửa 3 năm.

Mon Amie may đo veston và quần tây từ năm 1991. Điều chúng tôi giữ suốt thời gian đó rất đơn giản: đo trên người thật, thử trên giày thật, và ghi lại mọi số đo để lần sau khách quay lại không phải làm lại từ đầu.