May đồng phục gia đình: chọn vải, size và cách in

May đồng phục gia đình khó hơn đồng phục công ty ở một điểm: một đơn hàng phải vừa cho ông bà bảy mươi tuổi, người lớn đủ mọi vóc dáng và trẻ con vài tuổi, trong cùng một mẫu và cùng một màu. Giải quyết được ba chuyện là ổn: chọn dáng áo tha thứ được nhiều vóc dáng, chia size theo lứa tuổi thay vì kéo giãn một bảng size chung, và chọn kiểu in không phai sau vài lần giặt.

Chọn dáng áo mặc được cho cả ba thế hệ

Dáng áo phù hợp nhất cho đồng phục gia đình là áo thun cổ tròn hoặc cổ trụ dáng suông, tay ngắn, thân hơi rộng. Lý do rất cụ thể:

• Dáng suông không đòi hỏi khớp chính xác vòng eo, nên chênh lệch vóc dáng giữa các thành viên không lộ.
• Cổ trụ (áo polo) nhìn chỉn chu hơn khi chụp ảnh và hợp với người lớn tuổi. Cổ tròn trẻ trung và thoải mái hơn cho trẻ nhỏ. Nếu gia đình đông, có thể làm cổ trụ cho người lớn và cổ tròn cho trẻ em, giữ nguyên màu và hình in để vẫn đồng bộ.
• Tay ngắn ngang giữa bắp tay là mốc an toàn. Tay quá ngắn kén người lớn tuổi, tay quá dài làm trẻ con nhìn thùng thình.
• Nếu chuyến đi có hoạt động ngoài trời nhiều, nên chọn thêm áo khoác gió mỏng cùng màu thay vì áo tay dài, vì áo khoác cởi ra mặc vào linh hoạt hơn.

Vải: ba lựa chọn và điểm mạnh yếu thật

Đa số đơn đồng phục gia đình dùng một trong ba loại vải sau.

• Cotton 100% (dệt kim single jersey, 180-200 g/m2): thấm hút tốt nhất, mặc mát, hợp trời nóng và trẻ nhỏ. Nhược điểm là nhăn, lâu khô và co rút 3-5% nếu chưa xử lý trước. Nếu chọn cotton, phải hỏi rõ vải đã xử lý co chưa.
• Cotton pha polyester 65/35: cân bằng nhất cho đồng phục gia đình. Đủ thấm hút, ít nhăn, nhanh khô, giữ form cổ tốt hơn hẳn cotton thuần. Đây là loại chúng tôi khuyên cho phần lớn trường hợp.
• Cá sấu (pique) cotton pha, 220 g/m2 trở lên: mặt vải có lỗ thoáng, dùng cho áo cổ trụ. Đứng dáng và trang trọng hơn, hợp cho họp mặt gia đình, giỗ chạp, chụp ảnh kỷ niệm.

Một lưu ý về màu: màu càng đậm và càng rực thì thuốc nhuộm càng dễ phai ở vài lần giặt đầu. Với đỏ tươi, cam và tím, nên giặt riêng lần đầu bằng nước lạnh. Đây là đặc tính của thuốc nhuộm chứ không phải lỗi vải.

Chia size: đừng kéo giãn một bảng size cho tất cả

Sai lầm phổ biến nhất là dùng một bảng size từ trẻ em đến người lớn theo kiểu tăng dần đều. Trẻ con và người lớn có tỉ lệ cơ thể khác hẳn nhau: trẻ nhỏ đầu to so với thân, vai hẹp, thân ngắn. Áo người lớn thu nhỏ theo tỉ lệ sẽ chật cổ mà rộng thân.

Cách làm đúng là dùng hai bộ rập riêng:

• Bộ rập trẻ em chia theo chiều cao, thường 90, 100, 110, 120, 130, 140 cm. Chia theo chiều cao chính xác hơn chia theo tuổi rất nhiều.
• Bộ rập người lớn chia theo vòng ngực, từ S đến 3XL. Với gia đình Việt Nam có người lớn tuổi, nên chuẩn bị sẵn các size lớn vì vóc dáng người trên 60 tuổi thường dày ngang.

Khi lấy số đo cho đơn gia đình, chúng tôi đề nghị quý khách gửi bảng gồm ba cột: tên, chiều cao, vòng ngực. Nếu có ai đó ở xa không đo được, cách thay thế đủ tốt là gửi số đo một chiếc áo họ đang mặc vừa: đo bề ngang thân dưới nách và chiều dài áo, trải phẳng trên bàn.

Chọn kiểu in hoặc thêu cho bền

Hình in trên đồng phục gia đình thường là tên dòng họ, năm, hoặc một câu chữ. Ba cách phổ biến:

• In lụa (in lưới): bền nhất với số lượng từ vài chục áo trở lên, màu tươi, chịu giặt tốt. Nhược điểm là mỗi màu phải làm một bản lưới riêng nên không hợp với hình nhiều màu chuyển sắc.
• In chuyển nhiệt: in được ảnh và hình nhiều màu, hợp với số lượng ít. Độ bền kém hơn in lụa, dễ nứt nếu ủi trực tiếp lên mặt hình.
• Thêu: bền nhất và trang trọng nhất, phù hợp cho logo hoặc tên nhỏ ở ngực trái. Không phù hợp cho hình lớn ở lưng vì cứng và nặng.

Một mẹo nhỏ từ xưởng: nếu áo màu đậm mà hình in màu sáng, phải in một lớp lót trắng trước rồi mới in màu lên. Bỏ qua lớp lót này là hình in bị chìm và xỉn ngay sau lần giặt đầu.

Câu hỏi thường gặp

Số lượng tối thiểu để đặt may đồng phục gia đình là bao nhiêu?

Với áo thun, số lượng tối thiểu tại Mon Amie là 30 sản phẩm. Đây là mức tối thiểu về mặt kỹ thuật vì công dựng rập, làm bản in và chuẩn bị vải là chi phí cố định, dưới ngưỡng đó thì giá mỗi áo tăng rất nhanh. Với các gia đình ít người, cách thường thấy là ghép chung đơn với một nhánh họ hàng khác hoặc đặt dư để làm quà.

Mất bao lâu để nhận áo?

Với áo thun in sẵn mẫu, thường 2-3 tuần kể từ ngày duyệt mẫu in và chốt bảng size. Nếu gia đình có kế hoạch đi du lịch hay tổ chức họp mặt, nên đặt trước ít nhất một tháng để còn thời gian sửa những áo không vừa.

Có nên may đồng phục gia đình bằng vải áo sơ mi hay vest không?

Được, và nhiều gia đình chọn cách này cho dịp cưới hỏi hay chụp ảnh kỷ niệm. Nhưng cần lưu ý số lượng tối thiểu khác: sơ mi từ 20 sản phẩm, vest và ghi lê từ 5 bộ, và thời gian may 4-6 tuần vì phải đo và cắt theo từng người.

Trẻ con lớn nhanh, nên đặt size rộng hơn không?

Nên rộng hơn một cỡ với trẻ dưới 10 tuổi, nhưng chỉ một cỡ thôi. Rộng hơn nữa thì áo tụt vai và trông luộm thuộm trong ảnh, mà cũng không dùng được lâu hơn đáng kể vì trẻ thay đổi cả chiều cao lẫn tỉ lệ thân.

Mon Amie làm đồng phục từ năm 1991 với xưởng riêng tại Quận 10, không chuyển gia công ra ngoài. Với đơn gia đình, chúng tôi may một áo mẫu để quý khách xem màu vải và hình in thật trước khi chạy hàng loạt, và nhận chỉnh sửa các áo không vừa sau khi giao.