Cách bảo quản áo sơ mi và quần tây bền form, lâu phai

Một chiếc sơ mi và một chiếc quần tây may tốt có thể mặc bền ba đến năm năm, hoặc xuống cấp trong sáu tháng — khác biệt gần như hoàn toàn nằm ở cách giặt, ủi và treo. Bốn nguyên tắc gốc: giặt bằng nước mát và ít lần hơn quý khách nghĩ, không vắt kiệt, ủi khi vải còn hơi ẩm, và treo bằng móc đúng kích thước vai. Phần còn lại của bài này giải thích vì sao từng nguyên tắc lại quan trọng, theo góc nhìn của người ngồi ở xưởng nhìn thấy đồ khách mang về sửa.

Giặt: nhiệt độ, thứ tự và vùng cần xử lý riêng

Nước nóng là kẻ thù số một của sơ mi và quần tây. Cotton co rút mạnh nhất trong lần tiếp xúc nước nóng đầu tiên; polyester thì không co nhưng bị bóng bề mặt và mất độ đục. Nhiệt độ an toàn cho cả hai là dưới 30 độ C.

Trước khi cho vào máy, hãy xử lý riêng ba vùng: cổ áo, cổ tay và nách. Đây là nơi tích mồ hôi cùng chất khử mùi, và nếu để nguyên rồi giặt chung, vết bẩn sẽ ăn sâu vào sợi vải rồi oxy hoá thành vệt vàng. Cách xử lý là thoa một ít xà phòng trung tính hoặc dầu gội lên vùng đó, để năm phút rồi vò nhẹ.

Một điểm nhiều người làm sai: dùng thuốc tẩy clo cho sơ mi trắng bị ố. Clo phản ứng với protein trong mồ hôi và làm vết ố sậm thêm chứ không sáng ra, đồng thời phá liên kết sợi cotton khiến cổ áo mục sớm. Nếu cần tẩy, dùng loại gốc oxy (percarbonate) pha nước ấm và ngâm không quá 30 phút.

• Cài hết khuy sơ mi trước khi giặt để cổ và nẹp không bị kéo lệch
• Lộn mặt trái quần tây để giữ bề mặt vải khỏi ma sát làm bóng
• Không giặt chung với khăn bông hay quần jean — xơ bông bám vào và khoá kéo jean cào rách vải mỏng
• Chọn chế độ vắt nhẹ, tuyệt đối không vắt kiệt; nếp nhàu do vắt kiệt là loại nhàu ủi mãi không hết

Về tần suất, quần tây không cần giặt sau mỗi lần mặc. Hai đến ba lần một tháng là hợp lý nếu quý khách phơi gió sau mỗi lần mặc. Càng ít giặt, nếp ly càng bền và màu càng giữ.

Ủi đúng thứ tự và đúng nhiệt

Nguyên tắc nghề khi ủi là đi từ chi tiết nhỏ ra chi tiết lớn, và luôn ủi khi vải còn hơi ẩm. Vải khô hoàn toàn cần nhiệt cao hơn để phẳng, mà nhiệt cao chính là thứ làm bóng vải.

Thứ tự ủi sơ mi:

1. Cổ áo — ủi mặt trái trước, đi từ hai đầu cánh cổ vào giữa để không dồn nếp ra mép
2. Măng sét cổ tay — mở khuy, ủi mặt trong rồi mặt ngoài
3. Ống tay — vuốt phẳng đường sườn tay rồi ủi, chỉ tạo nếp li ống tay nếu quý khách thật sự muốn có nếp đó, vì nếp này rất khó xoá về sau
4. Hai thân trước, chú ý đi mũi bàn ủi len giữa các khuy thay vì ủi đè lên khuy
5. Thân sau và cầu vai, ủi sau cùng để không bị nhàu lại

Thứ tự ủi quần tây: lộn túi ra ngoài ủi trước, rồi tới cạp và đường khoá, sau đó mới tới hai ống. Để nếp ly sắc, gấp hai ống trùng nhau, kê một mảnh vải mỏng lên trên rồi ủi qua — vải kê giúp nhiệt truyền đều mà không làm bóng đường ly. Xịt nhẹ nước lên nếp ly trước khi ủi cho ly ăn sâu và giữ lâu hơn.

Với vải pha polyester tỉ lệ cao, hạ nhiệt độ xuống mức thấp nhất mà vẫn phẳng được. Polyester chảy ở nhiệt độ thấp hơn nhiều so với cotton, và vết chảy trên bề mặt là hỏng vĩnh viễn, không sửa được.

Treo và cất

Móc áo phải bằng đúng chiều rộng vai áo. Móc ngắn hơn sẽ tạo hai vết lõm ở đầu vai, móc dài hơn thì kéo giãn đường vai. Móc nhựa mảnh hoặc móc dây thép là nguyên nhân phổ biến nhất khiến vai áo sơ mi biến dạng; móc gỗ có bản vai cong là lựa chọn đúng.

Quần tây nên treo bằng kẹp ở phần cạp, để trọng lực tự kéo thẳng ống và giữ ly. Nếu vắt ngang qua thanh móc, sau vài tuần sẽ có một nếp gãy ngang đầu gối mà ủi cũng không hết hẳn.

Trong tủ, chừa khoảng cách giữa các móc. Đồ nhồi chặt không thoát ẩm, và ở độ ẩm cao của TP.HCM thì đó là điều kiện lý tưởng cho nấm mốc. Nếu tủ kín, đặt vài gói hút ẩm và mở cửa tủ định kỳ. Tuyệt đối không cất đồ khi còn hơi ẩm, kể cả cảm giác chỉ ẩm rất nhẹ ở vùng nách.

Những thói quen làm hỏng đồ nhanh nhất

• Phơi trực tiếp dưới nắng gắt: tia cực tím phá màu nhuộm, màu đậm bạc thành xám sau vài tháng. Phơi bóng râm nơi có gió là đúng.
• Dùng máy sấy ở nhiệt cao: đây là cách nhanh nhất làm cotton co và làm keo dựng cổ áo bong.
• Xịt nước hoa hay chất khử mùi trực tiếp lên vải: cồn trong đó làm phai màu loang lổ ở vùng ngực và nách.
• Ủi đè lên vết bẩn chưa giặt sạch: nhiệt sẽ cố định vết bẩn vào sợi vải vĩnh viễn.
• Mặc cùng một chiếc liên tục nhiều ngày: sợi vải cần 24 giờ để hồi lại độ đàn hồi. Luân phiên ba chiếc bền hơn nhiều so với mặc luân phiên hai chiếc.

Câu hỏi thường gặp

Có nên giặt khô sơ mi và quần tây không? Quần tây bằng vải len hoặc pha len nên giặt khô. Sơ mi cotton thì không cần và cũng không nên, vì dung môi giặt khô làm vải cứng dần qua nhiều lần. Giặt tay hoặc giặt máy chế độ nhẹ với nước mát cho kết quả tốt hơn.

Cổ áo bị bong keo dựng, có sửa được không? Nếu keo mới bong nhẹ ở đầu cánh cổ, thợ có thể ép lại. Nếu đã bong thành bong bóng lớn thì phải thay cả bản cổ. Với đồng phục Mon Amie may, việc chỉnh sửa này nằm trong 3 năm bảo hành — quý khách mang về xưởng thay vì sửa bên ngoài.

Quần tây bị bóng ở mông và đầu gối thì làm sao? Vết bóng là do sợi vải bị ép bẹt vì ma sát và nhiệt. Cách làm mờ là hấp hơi rồi chải nhẹ ngược thớ vải bằng bàn chải mềm khi vải còn ẩm. Phòng vẫn hơn chữa: ủi qua một lớp vải kê và không ngồi liên tục quá lâu trên ghế da nóng.

Bao lâu nên thay áo đồng phục mới? Với tần suất công sở và luân phiên ba chiếc, sơ mi dùng tốt khoảng hai đến ba năm trước khi cổ và măng sét sờn. Nhiều doanh nghiệp chọn cách đặt bổ sung theo chu kỳ hai năm, và đây là lý do nên giữ vải dự phòng cùng lô nhuộm ngay từ đơn hàng đầu tiên.

Mon Amie giữ lại rập và mẫu vải kèm số lô nhuộm của từng đơn hàng, nên khi quý khách cần may bổ sung hoặc chỉnh sửa, xưởng có đủ dữ liệu để làm đúng như bộ cũ. Việc chỉnh form trong 3 năm sử dụng do xưởng đảm nhận, kể cả khi người mặc tăng hoặc giảm cân.